Menu

Reply To: Envokasyon

LAKAY Forums Envokasyon: Analiz Ou A Envokasyon Reply To: Envokasyon

#648

Admin Alan
Guest

Envokasyon an kòmanse avèk yon sèl mo: “Afoutayi!” Nan 57,000 pawòl Ayisyen-Angle Diksyonè, (Freeman, Senkyèm Edisyon, Vol. 1), yon pwojè rechèch 22 ane, an Ayiti, “afoutayi” pa egziste! Mwen te mande anpil moun sa li vle di. Pa gen moun ki konnen!

Men, yon jou, nan Okap, pandan mwen te pale ak yon antouzyas bòs vèvè (metal plak), li te di ke “Afoutayi!” se yon lòd pou sispann aktivite nòmal. Opinyon li se analoji a eksplikasyon Desmangles, ‘ “Ouvèti seremoni an Vodou reprezante kanpe la toudenkou nan tan pwofàn.” (Desmangles, Leslie G. “Entèpretasyon Afriken nan Kretyen Lakwa nan Vodou” soti nan editè yo Claudine Michel ak Patrick Bellgarde-Smith nan koleksyon disètasyon an Vodou nan Lavi Ayisyen ak Kilti Envizib Pouvwa Yo, disponib nan lang angle sèlman anba tit la Vodou in Haitian Life and Culture Invisible Powers (Palgrave Macmillan, 2006).

Malgre ke yon pèfòmans mizik Azò se pa yon seremoni Vodou, li kanmenm fè yon analoji ak recapitul kèk nan eksperyans sa a. Pou egzanp, pwen an antre nan seremoni an Vodou se atravè lyen ki nan aks yo x ak y, ki sa ki nan aljèb yo rele pwen orijin nan sou plan an kowòdone. Nan ka sa a, toude eksperyans nan mizik ak seremoni an Vodou yo se eksperyans transandans. “Afoutayi!” make pwen delimiter ak mond sa a (aks x oswa plan orizontal) ak lòt mond sa a (aks y oswa plan vètikal la), atravè pwen orijin lan, kote de ax yo entèsepte.

GEN YON ANALOJI POSIB ISIT LA ANT “AFOUTAYI!” NAN KONMANSMAN AN NAN INVOKASYON AN AK MO SA YO, KI VINI NAN FEN A: 

LÈ BOUDA FACHE, KOTE L CHITA ?

ATÈ!

TANPRI, MWEN TA RENMEN OU REPONN A ANALOGI SA A POSIB EPI EKSPRIME SA OU PANSE . . .

Yon fonksyon posib nan “afoutayi” te sijere. Nou toujou pa konnen, ki sa mo a vle di, men nou ap mwatye wout la a, bay ke espekilasyon sa a ki kòrèk. Anpil moun panse ke si pesonn pa konnen siyifikasyon yon mo, li pa dwe gen youn. Sa se yon sipozisyon fèb. Yon ka pi fò dwe fèt pou siyifikasyon yon mo yo te li te ye nan tan lontan an, men ki moun ki te konnen ke siyifikasyon yo, se moun ki mouri, pa gen okenn dosye ekri, oswa ki transmisyon oral pa rive manifeste tèt li nan prezan an, eksepte petèt pou yon kèk pratik tradisyonèl oswa entelektyèl.

Yon lòt posibilite se ke “afoutayi” se pa kreyòl. Kay zansèt ayisyen Vodou se moun Fon nan Dahomey (Benen). “Fon” refere toude moun yo ak lang lan. Li posib ke orijin nan “afoutayi” se soti nan Fon oubyen yon lòt lang Afriken transmèt dirèkteman oswa endirèkteman. Pou egzanp, anpil mo nan rituèl yo Santeria nan Kiba yo se Yoruba.

Rechèch la pou siyifikasyon an oswa istwa nan “afoutayi” se sou!

Lè ou panse sou yon bagay, ou jwenn lide. ÈSKE GEN YON RELASYON ANT SILAB FINAL LA “YI” NAN “AFOUTAYI” AK REPONS LAN KORAL FI “YI” OSWA SE SA A JIS YON KONYENSIDANS?